26 januari 2014

Alkmaarse oorlogsslachtoffers - 17 november 1944

26 januari 2014
(Bron Foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)
In Alkmaar staat in het park Alkmaarder Hout, tegenover het Medisch Centrum Alkmaar  op de hoek Harddraverslaan/ Wilhelminalaan te Alkmaar. het monument De Stedemaagd. Het monument werd onthuld op 29 april 1950 door mevrouw R.M. van der Zeijden-Geus (weduwe van Frans van der Zeijden).

Het is een bronzen beeld van een treurende, staande vrouwenfiguur en staat op een voetstuk van zandsteen.

Op het voetstuk staat onderstaand gedicht van Adriaan Roland Holst:

'ZIJ STAAT HIER IN DE
NAAM VAN ALLEN
DIE STRIJDEND TOTTER
DOOD GEGAAN
IN ONZE NOOD ONS
ZIJN ONTVALLEN
DOCH OM, VAN VRIJHEIDS
STONDE AF AAN
VOORGOED WEER
OP TE STAAN'.

In 2001 zijn vijf tegels aan het monument toegevoegd, waarin de namen van vijf ter plaatse gefusilleerde Nederlanders zijn gegraveerd.

De vijf gefusilleerde mannen zaten opgesloten in de gevangenis aan de Weteringsschans te Amsterdam en werden op 17 november 1944 vermoord als vergelding op het neerschieten van landwachter J.H. Meijer op 10 november 1944 in Alkmaar.

Ook al zijn de vijf mannen niet geboren in Alkmaar of hebben er gewoond, (eentje wel) toch verdienen ze een plekje in deze serie.

Pieter Booij

Pieter wordt op 27 december 1900 geboren in Amsterdam als zoon van Andries Booij en Christina Bakker.

Pieter zit aan het begin van de Tweede Wereldoorlog zonder werk. De Gemeentelijke Dienst voor Sociale Zaken wil hem wel steun geven, maar hij moet dan wel het door hen aangeboden werk in Duitsland aanvaarden. In Juli 1941 vertrekt hij daarom naar Duitsland. Medio 1944 loopt hij echter weg en keert terug naar Amsterdam.

Begin november 1944 komt Pieter in contact met een Duitse militair. De Duitser zegt dat hij wil deserteren en biedt Pieter een revolver aan in ruil voor een burgerpak. De dag erop, 9 november, gaat Pieter naar de ruilplek. De Duitse militair verraadt hem echter waardoor Pieter door de Sipo wordt gearresteerd. Iets meer dan een week later is hij dood.

Pieter is getrouwd met Geertje Blok. Geertje is afkomstig uit Monnickendam waar ze op 25 april 1905 ter wereld komt. Eén dochter uit het huwelijk van Pieter en Geertje is mij bekend.

Arie Kapitein

Arie wordt op 1 juni 1891 geboren in Winkel als zoon van Arie Kapitein en Alida Brugman. In de oorlog is hij werkzaam als veehouder en expediteur. In de herfst van 1944 krijgt de Duitse bezetter van een dubbelspion te horen dat Arie zich zou bezighouden met illegale activiteiten.

Eind oktober 1944 komen twee lui van de Sipo naar het huis van Kapitein en doen zich voor als verzetsmensen. Zij vragen om benzine en Arie zei dat hij dat gratis kan leveren. Een week later is de overdracht en wordt Arie gearresteerd. Bij onderzoek wordt er slechts een ouderwetse en onbruikbare revolver gevonden. Arie wordt naar het HvB-Weteringschans in Amsterdam overgebracht en elf dagen later is hij dood.

Arie was getrouwd met Aaltje Boon. Vijf kinderen zijn mij bekend. Aaltje overlijdt in 1943 op 50-jarige leeftijd.
Overlijdensadv. Aaltje
Marinus Post

Marinus, een oudere broer van verzetsstrijder Johannes Post, komt op 3 augustus 1902 ter wereld in Hollandscheveld als zoon van Jan Wolters Post en Trijntje Tempen.

Aan het begin van de oorlog woont Marinus in Kampen. Net als zijn broer zit Marinus ook in het verzet en geeft leiding aan een knokploeg die acties uitvoert in het land. Daarnaast verleent hij hulp aan veel Joden. Ze mogen bij hem onderduiken en hij zorgt ook voor andere adressen.

In juli 1943 wordt zijn boerderij overvallen door de politie en hij slaagt er tijdens een schietpartij in om te ontsnappen. Zijn vrouw en zoon Jan hebben dat geluk niet en worden gearresteerd. Ze verblijven tot de bevrijding in verschillende kampen.

Met de KP-Waterland wordt Marinus in juli 1944 gevraagd om deel te nemen aan de Overval op het Huis van Bewaring in Amsterdam. Omdat hij de opzet van de operatie te riskant vindt weigert Marinus. Die overval mislukt ook en onder meer de broer van Marinus, Johannes, wordt opgepakt en geëxecuteerd.

Marinus wordt in oktober 1944 gearresteerd en overgebracht naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans.De maand erop wordt hij geëxecuteerd in Alkmaar.

Pieter van Velzen

Pieter wordt geboren op 13 oktober 1913 in Leiden. Hij is vanaf 1938 werkzaam als magazijnmeester/portier bij een bierbrouwerij. Vanaf eind 1942 is hij in Haarlem, de stad waar hij woonachtig is, betrokken bij het verspreiden van illegale bladen. Daarnaast verleent hij ook hulp aan onderduikers.

Op 1 november 1944 wordt Pieter, inmiddels getrouwd en vader van een zoon, waarschijnlijk door verraad door de Grüne Polizei gearresteerd. Bij zijn arrestatie heeft hij 15 exemplaren van het illegale blad In den Storm op zak.   

Frans van der Zeijden

Frans, volledige naam Frans Anthonius Alexander, van der Zeijden is geboren in Koedijk op 15 januari 1913 als zoon van Johannes Jacobus van der Zeijden en Dieuwertje de Bruin.

Frans is tabaksgrossier van beroep. Voor het verzet vervoert hij wapens. Tijdens de Slag bij Rustenburg in oktober 1944 raakt een aantal verzetslieden, waaronder Van der Zeijden, in gevecht met een aantal Duitsers en landwachters. Van der Zeijden raakte hierbij zwaargewond. Hij werd een dag later gevonden door de bezetter en gearresteerd. Net als de vorige vier mannen laat hij op 17 november 1944 het leven.

Op 1 mei 1935 treedt hij in het huwelijk met Rensje Maria Geus. Drie jaar later wordt het gezin met een dochter uitgebreid.
----------------------------------
Elk jaar op 4 mei is het monument de eindplek van een Stille Tocht. Bij het monument legt de burgemeester een krans namens de Alkmaarse bevolking. Na de Last Post volgen om 20.00 uur twee minuten stilte. Aansluitend is het defilé langs het monument en gelegenheid om bloemen te leggen.

Gebruikte bronnen

Archief Alkmaar
Stadsarchief Amsterdam   
Delpher
Alkmaar.nl
Eerebegraafplaats Bloemendaal.eu
Wikipedia

0 reacties:

Een reactie posten

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
 
◄ ►