17 november 2013

Alkmaarse oorlogsslachtoffers: 10 maart 1945

17 november 2013
Op 10 maart 1945 worden er op de Bernardbrug in Zaandam vijf Alkmaarders doodgeschoten door de bezetter: Gerardus Hubertus Cevat, Antonius Johannes van de Kamer, Rens Rempt, Johannes Petrus Jacobus van Roon en Willem Zwart.

De vijf werden vermoord als vergelding voor de dood van Willem Elhardt. Die was chef van de waterpolitie in Zaandam en lid van de NSB. Hij werd door het verzet geliquideerd. Als vergelding werden vijf Alkmaarse verzetsmensen uit het Huis van bewaring in Amsterdam gehaald en zij werden zonder pardon en mededogen gefusilleerd.   

Gerardus Hubertus Cevat
Gerard of Gep wordt op 26 november 1920 geboren in Alkmaar als zoon van Hendrik Nicolaas Cevat en Johanna Jacoba Dammuller. De vader van Gerard heeft een koffiebrander in een hal aan de Spoortstraat en de zonen, en dus ook Gerard, helpen hun vader daarmee.

Als de oorlog in ons land uitbreekt kan de familie Cevat zich niet neerleggen bij de de Duitse bezetting en gaan in het verzet. Begin 1945 vallen de Duitsers het huis van de familie Cevat binnen. Broer Jan weet te ontsnappen maar Gerard wordt tijdens zijn vlucht in de arm geschoten. De SS'ers brengen hem naar het huis van bewaring waar de kogel uit zijn arm nog wordt verwijderd. Vervolgens wordt hij naar Amsterdam vervoerd waarna hij op 10 maart vermoord werd.

De vader van Gerard overlijdt vijf dagen na de moord op zijn zoon, al weten ze dan nog niet dat Gerard dood is.  

Antonius Johannes van de Kamer
Antonius Johannes van de Kamer komt op 27 april1916 in Alkmaar ter wereld als zoon van Nicolaas van de Kamer en Cornelia Emerentia Maria van den Burg.

 In de oorlog werkte Ton als slachtersknecht bij zijn vader die een grossierder in kalfsvlees had in Alkmaar. Doordat Ton lid was van de vrijwillige brandweer had hij een Ausweis tegen tewerkstelling in Duitsland.

In 1944, Ton zat inmiddels in het verzet, verrichtte hij bewakingsdiensten en was hij betrokken bij sabotagehandelingen en overvallen op zwarthandelaren. Ton wordt uiteindelijk een aantal uur na de arrestatie van Rens Rempt opgepakt in zijn ouderlijk huis. Na verhoor in Alkmaar wordt hij overgebracht naar Amsterdam.

Rens Rempt
Rens wordt op 1 februari 1908 geboren in Hoogwoud als zoon van Dirk Rempt en Lena Timmerman. Zijn ouders scheiden in 1921 en moeder Lena hertrouwt het jaar erop met Pieter de Boer, een inspecteur bij Land- en Tuinbouwmaatschappij.

Op 29 augustus 1935 treedt Rens in Alkmaar in het huwelijk met Maaijke Margaretha Tromp. Het echtpaar gaat na hun huwelijk eerst aan het Zeglis wonen, en verhuizen in december 1938 naar de Trompstraat, ook in Alkmaar. Rens en Maaijke krijgen drie dochters en een zoon.

Aan het begin van de oorlog is Rens werkzaam als stoker bij de Gemeente Lichtbedrijven. Rond 1943 treedt hij toe tot het verzet. Naast het verspreiden van illegale bladen is hij betrokken bij het organiseren en plegen van sabotage , overvallen en aanslagen op SD-agenten en NSB'ers. Ook probeert Rens diverse malen om personeel van Wehrmacht en SS te bewegen om te deserteren en onder te duiken. Tijdens een gesprek met een lid van de Waffe-SS, die had aangegeven om te willen onderduiken, op 18 februari 1945 wordt Rens op  heterdaad betrapt door de Feldgendarmerie en overgebracht naar Amsterdam. Nog geen maand later was hij dood.
Johannes Petrus Jacobus van Roon
Jan is een zoon van Johannes Jacobus Petrus van Roon en diens vrouw Jannetje Hannaart. Hij wordt geboren te Deventer op 17 oktober 1893.  Op 18 mei 1916 treedt hij in het huwelijk met Reijntje van Dijk, afkomstig uit Amersfoort en dochter van Johannes Nicolaas van Dijk en Evertje Gijsbertse. Twee jaar later wordt er een dochter geboren. In 1923 verhuist het gezin naar Alkmaar en een jaar later wordt er een tweede dochter geboren. Eind jaren dertig scheiden Jan en Reijntje. Jan hertrouwt in maart 1939 in Maartensdijk met Elisabeth Swagers afkomstig uit Utrecht. Met haar krijgt hij ook nog een dochter.

Jan komt in de zomer van 1944 bij het verzet. In juli van dat jaar is hij betrokken bij het in veiligheid brengen van zendapparatuur die was afgeworpen vanuit een in nood verkerend geallieerd vliegtuig. Vanaf november 1944 neemt Jan deel aan diverse overvallen in Alkmaar en omgeving ter verkrijging van levensmiddelen en ‘koloniale waren’.

In zijn woning heeft hij bovendien wapens verborgen. Als hij door de Sipo in februari 1945 in zijn woning wordt aangehouden worden deze overigens niet gevonden.  

Willem Zwart

Willem Zwart wordt op 13 februari 1919 geboren in Zuid-Schwarwoude als zoon van Johannes Zwart en Immetje Groen. In 1926 komt het gezin naar Alkmaar. Ze wonen er onder meer aan de Hoeverweg en de Druivenlaan.

Bij het uitbreken van de oorlog is Willem radiotelegrafist op Terschelling. Willem keert terug naar Alkmaar en sluit zich aan bij het verzet. In februari 1945 wordt hij gearresteerd en een aantal weken later vermoord door de Duitsers.


Op 4 mei 1948 wordt er in Zaandam bij de Prins Bernardbrug een monument onthuld ter nagedachtenis aan de vijf gefusilleerde Alkmaarders. Het monument is een zwartmarmeren gedenksteen. Het gedenkteken is ongeveer 1 meter hoog.

Op YouTube vond ik onderstaand filmpje van de herdenking van de vijf Nederlanders op 10 maart 2010.


Bronnen
Archief Alkmaar
4en5mei.nl
Koninklijke Bibliotheek
Eerebegraafplaatsbloemendaal.nl
YouTube 



1 reacties:

Wim Zwart zei

Hi, I am researching the Zwart family tree. Does anyone have any information on the family of Willem Zwart, or where they are now?

Een reactie plaatsen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
 
◄ ►