28 juli 2013

Alkmaarse oorlogslachtoffers: Het gezin Berlijn

28 juli 2013
Het verhaal van de Joodse familie Drukker is bekend, vooral vanwege het verhaal van het poppenhuis van dochter Marjan. (Lees hier). Ook vertelde ik eerder op deze blog over Simon Petrus Schouten en Mattheus Dekker, en Pieter Schouten.

In deze serie aandacht voor Alkmaarse slachtoffers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om mensen die of in Alkmaar zijn geboren of hebben gewoond. Door hun verhaal te vertellen, hoop ik dat ze meer worden dan enkel een naam.

Het gezin Berlijn

Levie Jacob Berlijn wordt op 14 november 1872 geboren in Alkmaar als zoon van Jacob Levie Berlijn, een koopman, en diens vrouw Betje Deen. Op 31 januari 1897 trouwt hij te Edam met de daar geboren Aaltje Berlijn. Aaltje is op 7 november 1871 geboren als dochter van Benjamin Berlijn en Mietje Elias de Jongh.

Het gezin gaat in Alkmaar wonen, waar Levie eerst winkelier en vervolgens kleermaker is. Er worden zes kinderen geboren: Jacob Levie, Mietje, Elisabeth, Benjamin, Salomon en Elie. In Alkmaar woont het gezin aan de Eerste Landdwarsstraat.

Op 25 februari 1911 verhuist het gezin naar Amsterdam waar ze volgens de persoonskaart van Levie Jacob op verschillende adressen wonen. In elk geval wonen Levie en Aaltje vanaf 12 april 1937 op de Niasstraat 46 hs. Hun kinderen zijn dan al het huis uit:

- Jacob Levie is de oudste zoon, geboren op 30 november 1897. Hij trouwt op 23-jarige leeftijd, op 13 januari 1921, in Kampen met Saartje Goudsmit, afkomstig uit die plaats. Er worden vier kinderen geboren: Levie (jong overleden), Gretha, Louise en zoon Levie Jacob. Jacob Levie Berlijn was in 1933 secretaris van de afdeling Roode Vakbonds Oppositie-kleermakers. De RVO was communistisch.


Op 1 juli 1942 woont het gezin aan de Javastraat 203 I in Amsterdam. Moeder Saartje en haar kinderen worden samen opgepakt en op 2 april 1943 in Sobibor vermoord. Jacob Levie vind zijn einde op 7 augustus 1942 in Auschwitz.

- Mietje, geboren op 25 mei 1899. Mietje trouwt op 24 augustus 1921 in Amsterdam met kleermaker Simson Cohen Rodrigues, afkomstig uit Amsterdam en zoon van Josua Cohen Rodrgues en Rachel Messias. Mietje en Simson krijgen drie kinderen samen. In 1938 wordt het huwelijk ontbonden vanwege een scheiding.

Mietje hertrouwt op 3 april 1940 met Johannes Cornelis Gaemers. Bij dat huwelijk wordt een jaar daarvoor geboren dochter gewettigd. Mietje en twee van haar kinderen uit het eerste huwelijk overleven de oorlog, net als haar tweede man en haar jongste kind. Haar oudste dochter Rachel, van beroep mantelnaaister, wordt op 31 januari 1944 om het leven gebracht in Auschwitz. Ook de eerste echtgenoot van Mietje, Simson Cohen Rodrigues, wordt vermoord in een concentratiekamp.

- Elisabeth, geboren op 28 januari 1901. Op 29 augustus 1923 trouwt Elisabeth in Amsterdam met banketbakker Barend Bril, zoon van Isaac Bril en Mietje Boeken. Elisabeth en Barend krijgen samen vier dochters en een zoon.

In februari 1941 wonen ze in de Danie Theronstraat 25II in Amsterdam. Barend en Elisabeth en hun drie jongste kinderen, Aaltje, Rebecca en Mia, worden op 14 mei 1943 vermoord in Sobibor. De twee oudste kinderen, dochter Mietje, dienstbode, en zoon Louis, kruidenier, waren toen al dood. Zij kwamen op 30 september 1942 in Auschwitz om het leven.

- Benjamin, geboren op 22 maart 1902. Net als zijn vader is hij kleermaker als hij in 1923 trouwt met Truitje de Wolf, dochter van Isaac de Wolf en Betje Pijnappel. Benjamin en Truitje krijgen vier kinderen: Benjamin, Max, Isaac en Alida. Het hele gezin werd in 1942, op verschillende data, vermoord in Auschwitz.

- Salomon, geboren op 19 juli 1906. Salomon, kleermaker van beroep, trouwt op 9 juni 1926 in Amsterdam met Antonia de Gier. Antonia is afkomstig uit Zoelen. Salomon en Antonia krijgen drie kinderen samen. Dit gezin overleeft de Tweede Wereldoorlog.

- Eli, geboren op 4 mei 1908. Eli was bloemenkoopman. In september/begin oktober verblijft hij in het werkkamp Conrad bij Staphorst. Op de laatste dag van 1943 wordt Eli vermoord in Auschwitz.

Levi Jacob en Aaltje tenslotte treffen hetzelfde noodlot als vijf van hun kinderen. Op 10 september 1942 worden ze vermoord in Auschwitz.

Gebruikte bronnen:
Archief Alkmaar
Wiewaswie
Joods Monument
Stadsarchief Amsterdam

0 reacties:

Een reactie posten

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
 
◄ ►